Een stuurman helpt de schipper bij het leiden van het schip en de bemanning. Je bestuurt mee, je let op de route, veiligheid en uitvoering van het werk en je geeft opdrachten aan de bemanning. Je moet goed plannen, snel beslissen en rustig blijven in moeilijke situaties. Een stuurman kent de vaarregels, veiligheidseisen en de werking van het schip zeer goed. Je hebt dus al een leidinggevende rol aan boord.
In Vlaanderen groei je meestal door naar stuurman nadat je eerst matroos bent geworden en voldoende vaartijd hebt opgebouwd. Nadat je de functie van 'Matroos' zal je dus geleidelijk aan doorgroeien naar stuurman.
Ook het secundair traject Binnenvaart en beperkte kustvaart bereidt jongeren voor op functies zoals stuurman.
Dus logisch om te zeggen: eerst een stevige basis als matroos, daarna extra ervaring, meer verantwoordelijkheid en bijkomende vaardagen. Zo groeit iemand stap voor stap naar de stuurhut.